Yörük Ali Efe

Yörük Ali Efe 1895 yılında, Aydın ili Sultanhisar ilçesi Kavaklı Mahallesi’nde dünyaya gelmiştir. Babası Sarıtekeli Aşireti’nden İbrahim oğlu Apti, annesi Atmaca Aşireti’nden Fatma’dır. Her iki aşiret de Yörüktür. Milli Mücadele öncesinde Alanyalı Molla Ahmet Efe’nin Çetesi’nde Aydın Dağları’nda dolaşmıştır. Alanyalı Molla Ahmet Efe’nin Bozdoğan Kavaklıdere baskınında ölmesi üzerine Yörük Ali gurubun başına Efe olarak geçmiştir. Dört yıldan fazla dağlarda dolaşan Yörük Ali Efe, bu süre içinde daima ezilenin, mağdur edilenin, güçsüzün yanında olmuş, bu sebeplerle halk tarafından sevilmiş, itibar ve destek görmüştür. 

Yörük Ali Efe 1919 senesinde hükümetin dağda dolaşanlara sağladığı aftan yararlanarak dağdan inmiştir. Yunan Ordusu’nun İzmir, Aydın ve Nazilli’yi işgali üzerine 57. Tümen komutanı Şefik Bey’in daveti üzerine Kuva-yı Milliye’ye katılmıştır. Müfrezesi ile birlikte 15 Haziran 1919’da Kuva-yı Milliye’nin ilk büyük baskını olan “Malgaç Baskını”nı gerçekleştirmişlerdir. Malgaç Baskını Batı ve Güney Anadolu’da düzenli, bilinçli ve milli şuurla düşmana yapılan ilk baskındır. Bu önemli başarı halka ümit ve cesaret vermiş, düşmanın yurttan kovulabileceğine olan inancını arttırmış ve Yörük Ali Efe’nin liderliğini perçinlemiştir. Düşman beklemediği bu baskın karşısında paniğe kapılmış, Nazilli’deki kuvvetlerini Aydın istikametine çekmiştir.  Aydın’ın Yunanlılardan ilk kurtuluşunda büyük yararlılıkları görülen Yörük Ali Efe ve arkadaşlarının büyük mücadelesi ile düzenli ordu kurulana kadar yirmi aylık bir süre düşman kuvvetlerinin Aydın kanadından Anadolu içlerine ilerlemesi engellenmiştir. Nazilli’de kongre toplanmasında, Kuva-yı Milliye’nin Aydın ve çevresinde örgütlenmesinde, iaşesinin temininde, Yunanlılara karşı yapılan baskınlarda, işgal nedeniyle yerini yurdunu terk eden göçmenlerin ihtiyaçlarının karşılanmasında, Muğla’nın milli güçlere desteğinin sağlanmasında büyük yararlılıkları olmuştur.

Yörük Ali Efe, düzenli ordunun kurulması üzerine emrindeki savaş deneyimi çok iyi olan, sayıca büyük gurubunun her ferdini ordu ile bütünleştirmek hususunda ikna etmiştir. Kendisi de “Milli Aydın Cephesi Komutanı” olarak savaş sona erene kadar vatani görevini sürdürmüştür. Yörük Ali Efe alçak gönüllü bir insandır. Kurtuluş Savaşındaki rolü ile ilgili olarak yapılan övgülere verdiği şu yanıt her zaman hatırlanacaktır.

 

“Bazı kimseler savaş zamanında yapılan işlerin birçoğunu bana ve başkalarına mal ederler. Bu yanlıştır. Bir kişinin, beş kişinin böyle büyük davalarda ne ehemmiyeti olur ki? Gönlünde vatan muhabbeti taşıyan her vatansever o günlerde bizim gibi düşünmüş, bizim gibi duymuş ondan sonra da bizimle beraber olmuştur. Milli mukavemette aslan payını kendine ayırmakta hata vardır. Bir elin şamatası olur mu ki?” 

Yörük Ali Efe Kurtuluş Savaşı’ndan sonra altı sene İzmir’de yaşamıştır. Cumhuriyet devrimlerini özümseyerek halka anlatılmasında büyük rol oynamıştır. Kendisi TBMM tarafından istiklal madalyası ile ödüllendirilerek, efelikten Cumhuriyet yurttaşlığına geçişte örnek şahsiyet olmuştur. 1928 senesinde, Kurtuluş Savaşında da bir süre karargâhı olan Yenipazar’a taşınmış, 1951 senesinde ise tedavi için gittiği Bursa’da vefat etmiştir. Yörük Ali Efe vasiyetinde Yenipazar’da toprağa verilmesini istemiştir.

Önemli Tarihler:

11 Ekim

Bildiri Özet Gönderimi

 

 

 

24 Ekim

Kabul Edilen Bildirilerin İlanı

 

 

 

15 Kasım

Tam Metin Gönderimi

 

 

 

28-30 Kasım

Sempozyum

Habersiz Kalmayın!

Gelişmeler için

E-Bülten

... Yörük Ali Efe Sempozyumu hakkındaki haber ve duyurulara anında ulaşmak için e-bültenimize abone olun

© 2019 by Aydın Adnan Menderes University

  • Facebook - White Circle
  • Instagram - White Circle
  • YouTube - White Circle